Hoe ik nakijk wat een kind in Denkspace te zien krijgt
Bas Tichelaar ·
"Ik wil eigenlijk dat een keuringspagina net zo werkt als een kind het ziet." Dat schreef ik op 20 oktober aan Claude, terwijl ik de nieuwe uitleg voor groep 7 en 8 aan het keuren was. Tot dan toe kreeg ik de vragen als lijstjes te zien, en op zo'n lijstje leek alles prima. Wat er mis was merkte ik pas toen ik de uitleg zelf doorliep. Een rooster met getallen stond bijvoorbeeld als lap tekst in een vakje dat er niet voor bedoeld was.
In mijn eerste blogpost beloofde ik al dat ik hierop terug zou komen. Ik bouw Denkspace namelijk met AI, en ik snap goed dat je daar als ouder vragen bij hebt. Vorig jaar ontdekten onderzoekers van PIRG dat de pratende knuffelbeer Kumma van FoloToy kinderen vertelde waar ze lucifers en messen konden vinden. FoloToy haalde de beer in november uit de verkoop (CNN). En uit onderzoek van Microsoft van begin dit jaar blijkt dat ouders vooral bang zijn dat kinderen te afhankelijk worden van AI en minder zelf gaan nadenken (TechRadar). Die zorg deel ik, en daarom heb ik een paar keuzes gemaakt.
Een kind praat nooit met een AI
In Denkspace zit geen chat. Van de eerste vraag tot het laatste stukje verhaal is alles wat een kind leest vooraf gemaakt, en daarna verandert er niets meer aan. Er is dus ook geen AI die een kind het antwoord voorzegt, want het moet juist zelf nadenken.
Eerder schreef ik dat er tijdens het spelen geen AI aan te pas komt. Dat klopt bijna. Zoem is de boordcomputer van het ruimteschip in Denkspace en legt alles uit. Een kind kan een vraag ook door hem laten voorlezen. Heeft nog niemand die vraag eerder gehoord? Dan spreekt Google Gemini op dat moment de stem in. Gemini krijgt daarbij alleen de tekst van de vraag en niets over het kind, en daarna bewaart Denkspace de opname zelf. Zo staat het ook in de privacyverklaring.
Wie de vragen maakt
De AI zit dus in het maken van Denkspace. Daarvoor gebruik ik agents. Een agent is een AI-assistent zoals ChatGPT, maar dan een die zelf taken uitvoert. Hij schrijft bijvoorbeeld vragen en controleert of ze goed op het scherm passen. Voor elk vak heb ik een agent met zijn eigen instructies. Die voor verkeer kent de verkeersregels en de leerlijn van Veilig Verkeer Nederland. Hij gebruikt alleen echte Nederlandse borden en mag er zelf geen tekenen.
Een agent die vragen maakt mag zijn eigen werk niet goedkeuren. Daarom leest een tweede agent alles na. Die kijkt vooral of het feit klopt en of er maar één goed antwoord is. Daarna gaat de tekst door een reeks tests:
- Een zin voor kinderen heeft hoogstens 18 woorden.
- Moeilijke woorden als "protocol" staan op een lijst en komen er niet in.
- Woorden die van een fout een verwijt maken, zoals "helaas" en "jammer", zijn ook verboden.
- De tekst moet in de tekening passen, op een tablet en op een telefoon.

Zelf spelen
De laatste stap is de belangrijkste, en die doe ik zelf. Sinds oktober keur ik een vraag zoals een kind hem ziet. Ik krijg hem op het hele scherm en beantwoord hem. Daarna zie ik wat een kind na een goed of fout antwoord in beeld krijgt. Is alles in orde? Dan klik ik op "Goed" en komt de volgende. Anders schrijf ik erbij wat er moet veranderen.
Bij verkeer kwam ik zo de vraag "Wat doe je bij een fietspad naast de rijbaan?" tegen. Ga je oversteken, afslaan of gewoon rechtdoor? Dat stond er niet bij, dus een kind kon het goede antwoord niet weten. Sindsdien staat in elke vraag wat het kind aan het doen is. Een lastige situatie krijgt daarbij een tekening van bovenaf.

Zo'n opmerking verdwijnt niet in een chat. Een les voor één vak komt bij de agent van dat vak in zijn lijst met lessen uit eerdere keuringen. Geldt hij voor alle vakken? Dan komt hij in de regels die elke agent leest. Na mijn opmerking over het rooster met getallen staat daar nu dat een magisch vierkant ook echt als vierkant getekend wordt. Zo maken de agents dezelfde fout niet nog een keer.
Verandert er later iets aan de tekst of de tekening van een goedgekeurde vraag? Dan ziet een kind hem pas weer als ik hem opnieuw gekeurd heb. Inmiddels heb ik op deze manier ruim 2000 blokken met vragen en 186 uitleggen van Zoem goedgekeurd.
Dat keuren kost me inmiddels aardig wat tijd. Toch is het voor mij de enige manier om de kwaliteit hoog te houden, en om te voorkomen dat een kind iets leert wat niet klopt of onduidelijk is.
Meldingen van kinderen
Ik kijk dus alles na, maar ik zie heus niet alles. Daarom staat er bij elke vraag een vlaggetje met "Klopt er iets niet?". Een kind hoeft daarvoor niets te typen en kiest uit drie knoppen:
- De vraag is onduidelijk.
- Mijn antwoord was goed.
- Te moeilijk of te makkelijk.
Elke dag krijg ik een mail waarin bij elke melding de vraag en het gegeven antwoord staan. Ik probeer die meldingen zo snel mogelijk te verwerken en daarna een verbeterde versie uit te rollen.
Met AI maak ik in korte tijd veel meer vragen dan ik ooit alleen had gekund, en ze worden er ook beter van. Maar ik blijf zelf nadenken over wat een kind moet leren en of een vraag eerlijk is. En ik wil dat de kinderen ook zelf blijven nadenken.
Ziet jouw kind een vraag die niet klopt, of wil je weten hoe ik met AI werk? Mail me gerust op hallo@denkspace.nl.